+420 777 151 946
PPWR – Rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych
Od 12 sierpnia 2026 r. w całej UE obowiązuje PPWR, czyli rozporządzenie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (rozporządzenie (UE) 2025/40). Dotyczy ono każdego, kto zamawia opakowania lub torby pod własną marką. Co więcej, wiąże się z obowiązkami, o których wiele firm jeszcze nie wie.
Rozporządzenie zmienia to, kto odpowiada za opakowania i kto płaci opłaty. Ponadto stopniowo zaostrza wymagania dotyczące ich składu, rozmiaru i recyklingu. Dotyczy to również toreb reklamowych i na zakupy, pudełek oraz innych opakowań, które dla Państwa produkujemy.
Nie są Państwo tylko klientem. Są Państwo „producentem”
Zgodnie z PPWR producentem jest ten, kto zleca zaprojektowanie i wykonanie opakowania pod własną nazwą lub marką. Jest to tzw. właściciel marki (brand owner). Na przykład sklep internetowy może zlecić zapakowanie produktu zewnętrznemu dostawcy. Jeśli jednak na pudełku jest jego logo, odpowiada sklep, a nie zakład produkcyjny.
Dlatego jeśli zamawiają Państwo torby, woreczki lub pudełka z własnym nadrukiem, są Państwo producentem opakowania. W efekcie muszą Państwo zapewnić prawidłowe oznakowanie. Należy też przechowywać dokumentację techniczną przez 5 do 10 lat i wystawić deklarację zgodności UE. Ponadto ewidencjonują Państwo opakowanie i płacą za nie opłaty w systemie zbiórki. W Czechach jest to EKO-KOM – nawet jeśli opakowanie wyprodukowaliśmy my.
Wyjątkiem są jednak mikroprzedsiębiorstwa. Są to firmy zatrudniające mniej niż 10 pracowników. Ich roczny obrót lub suma bilansowa nie przekracza 2 mln EUR, łącznie z firmami powiązanymi. W ich przypadku opłaty z mocy prawa uiszcza czeski dostawca opakowań, czyli my. Tabela pokazuje, kto płaci w danej sytuacji:
| Sytuacja | Kto płaci opłaty za opakowanie |
|---|---|
| Opakowanie z logo klienta, klient nie jest mikroprzedsiębiorstwem | klient (właściciel marki) |
| Opakowanie z logo klienta, klient jest mikroprzedsiębiorstwem | SALE jako dostawca |
| Neutralna torba lub opakowanie bez logo | SALE jako dostawca |
| Opakowanie, do którego klient sam pakuje swoje produkty | klient (podmiot pakujący) |
Co obowiązuje od 12 sierpnia 2026 r.
Od tego dnia wszystkie opakowania wprowadzane do obrotu w UE muszą spełniać następujące zasady:
- Deklaracja zgodności UE – producent potwierdza, że opakowanie spełnia wymagania rozporządzenia. Chodzi m.in. o limity metali ciężkich, minimalizację opakowania i recykling. Producent musi też posiadać dokumentację techniczną.
- PFAS – opakowania do kontaktu z żywnością nie mogą przekraczać limitów tzw. wiecznych chemikaliów (PFAS).
- Identyfikacja producenta – musi być podany typ lub partia opakowania oraz nazwa i adres producenta. Może to być na opakowaniu, w kodzie QR lub w dokumencie towarzyszącym.
- Oświadczenia środowiskowe, takie jak „ekologiczny” czy „nadający się do recyklingu”, muszą być udowodnione.
To jednak dopiero początek. Najpierw, w lutym 2027 r., w Czechach kończy się oznaczenie Zielony Punkt. Zamiast niego system zbiórki będzie oznaczany kodem QR. Powstanie też rejestr producentów opakowań. Następnie od 2028 r. pusta przestrzeń w opakowaniach sprzedażowych musi zostać ograniczona do minimum. Wchodzi również jednolite oznakowanie materiałów. Od 2030 r. wszystkie opakowania muszą nadawać się do recyklingu, co najmniej w klasie C. Ponadto opakowania z tworzyw sztucznych muszą zawierać minimalny udział recyklatu. Opakowania e-commerce i transportowe mogą mieć maksymalnie 50% pustej przestrzeni. Zakazane zostaną też wybrane jednorazowe opakowania plastikowe, na przykład dla świeżej żywności poniżej 1,5 kg. Wreszcie w latach 2035–2040 nastąpi recykling na dużą skalę i wyższy udział recyklatu. Dokładne terminy zależą od aktów wykonawczych UE.
Firmy mają więc czas na dostosowanie się – ale tylko te, które zaczną wcześnie.
Kogo obejmuje PPWR
Zakres rozporządzenia jest znacznie szerszy, niż firmy zwykle sądzą. W praktyce dotyczy niemal całego łańcucha dostaw:
- Właściciele marek, którzy zlecają produkcję opakowań lub produktów, ale sprzedają je pod własną nazwą.
- Importerzy zapakowanych towarów spoza UE. Odpowiadają oni za zgodność opakowania przed wprowadzeniem do obrotu.
- Operatorzy sklepów internetowych i centrów logistycznych, ponieważ od 2030 r. obejmie ich limit pustej przestrzeni w kartonach.
- Użytkownicy opakowań transportowych i zbiorczych, na przykład firmy pracujące z paletami, folią stretch lub taśmami. Od 2030 r. obejmą ich kwoty dla opakowań wielokrotnego użytku.
Innymi słowy: jeśli Państwa firma pakuje, importuje lub dystrybuuje coś pod własną nazwą, PPWR Państwa dotyczy. Nie ma przy tym znaczenia, czy produkują Państwo opakowania sami, czy zamawiają je u dostawcy.
Co grozi za niezgodność
Rozporządzenie nie określa jednolitych kar dla całej UE. Zamiast tego sankcje ustalają poszczególne państwa członkowskie. W Czechach ustawa o opakowaniach przewiduje kary sięgające milionów koron.
Organy nadzoru mogą także zakazać sprzedaży niezgodnych opakowań lub nakazać ich wycofanie z rynku. Ponadto przy sprzedaży za granicą obowiązują przepisy i sankcje danego kraju.
Dlaczego nie można zostawiać tego na ostatnią chwilę
Załóżmy, że audyt wykaże potrzebę zmian w opakowaniach. Na przykład potrzebny będzie inny materiał, mniejsze opakowanie lub miejsce na przyszłe etykiety. W takim przypadku czeka Państwa przeprojektowanie. Ten proces ma jednak własny harmonogram. Nie zależy od przepisów, ale decyduje o tym, czy zdążą Państwo na czas.
Nowy projekt, zatwierdzenie grafiki, testy próbek i produkcja zajmują zwykle 90 dni. Około 30 dni to produkcja, a 60 dni transport, jeśli produkcja odbywa się poza UE. W efekcie firmy, które czekają do ostatniej chwili, działają pod presją czasu i kosztów. Ponadto ryzykują, że niezgodnych opakowań nie będzie można sprzedawać w terminie.
Innymi słowy, każde przeprojektowanie warto zacząć co najmniej trzy miesiące przed kolejnym terminem PPWR. Dotyczy to oznakowania materiałów w 2028 r. oraz recyklingu i limitów pustej przestrzeni w 2030 r.
Co robić teraz?
Nie ma powodu do paniki ani do zmiany wszystkich opakowań z dnia na dzień. Przepisy UE wchodzą przecież stopniowo i dają firmom czas na dostosowanie. Ten czas jednak się kończy, dlatego pierwsze kroki warto podjąć już teraz.
- Przeanalizuj aktualny asortyment opakowań. Sporządź mapę materiałów – od opakowań podstawowych po etykiety, kleje, wypełniacze i taśmy. Następnie ustal dokładny skład i realną możliwość recyklingu.
- Określ swoją rolę zgodnie z rozporządzeniem. Czy jesteś producentem, importerem czy operatorem sklepu internetowego? Od tej roli zależą Twoje obowiązki.
- Poproś dostawców o dokumentację. Chodzi o karty techniczne, certyfikaty i potwierdzenia zawartości recyklatu lub braku PFAS. Bez nich nie wystawisz obowiązkowej deklaracji zgodności UE.
- Przy przeprojektowaniu uwzględnij 90 dni. Jeśli wiesz, że opakowanie wymaga zmian, zacznij już teraz. Nie czekaj na ostateczne akty wykonawcze.
Jak pomaga SALE
SALE zarządza całym cyklem produkcji opakowania. Obejmuje to projekt, wybór materiału, nadzór nad produkcją, import do UE i dostawę. Dlatego na bieżąco śledzimy zmiany w przepisach. Ponadto projektujemy opakowania tak, aby spełniały także przyszłe wymagania PPWR, w tym dotyczące recyklingu i dokumentacji.
SALE s.r.o. jest klientem systemu EKO-KOM (EK-F00040209) i wypełnia swoje obowiązki wynikające z PPWR. Opłaty za opakowania, za które odpowiadamy, uiszczamy sami. Chodzi o kartony z importu, opakowania neutralne i opakowania dla mikroprzedsiębiorstw.
Na życzenie wystawimy również deklarację zgodności UE i oświadczenie o opłatach za dostarczone opakowania.
Czego potrzebujemy od Państwa: przy zamówieniu prosimy o informację, czy są Państwo mikroprzedsiębiorstwem. Prosimy też podać, czy używają Państwo opakowań jako użytkownik końcowy. Dzięki temu prawidłowo naliczymy opłaty.
Chętnie przeprowadzimy konsultację i audyt Państwa obecnych rozwiązań. Razem zapewnimy płynne przejście do nowych przepisów – bez zbędnego ryzyka i bez kar.
Najczęstsze pytania o PPWR
Główne zasady PPWR obowiązują od 12 sierpnia 2026 r. Od tego dnia opakowania muszą spełniać podstawowe wymagania dotyczące składu, np. limity PFAS. Potrzebna jest też dokumentacja techniczna. Nowe zharmonizowane etykiety segregacyjne będą jednak obowiązkowe dopiero od sierpnia 2028 r.
Odpowiada „producent”. Według PPWR jest nim właściciel marki, a nie tylko fabryka. Jeśli więc opakowanie nosi Państwa nazwę lub znak towarowy, odpowiadają Państwo za recykling, oznakowanie i deklarację zgodności. Płacą też Państwo opłaty w systemie EKO-KOM. Za mikroprzedsiębiorstwa płaci jednak czeski dostawca.
W przypadku zwykłych opakowań nie. Piktogramy segregacyjne muszą być nadrukowane bezpośrednio na opakowaniu. Kod QR może je zastąpić tylko na bardzo małych opakowaniach. Z kolei na opakowaniach wielokrotnego użytku kody QR będą obowiązkowe.
Wysokość kar zależy od prawa krajowego. W Czechach mogą one sięgać milionów koron. Ponadto organy mogą zakazać sprzedaży niezgodnych opakowań lub nakazać ich wycofanie. Za granicą obowiązują lokalne przepisy.
EKO-KOM dotyczy głównie zgłaszania ilości opakowań i opłat za ich zbiórkę. PPWR natomiast dodaje unijne zasady dotyczące projektu i danych. Obejmują one na przykład klasy recyklingu, pustą przestrzeń, oznakowanie i dokumentację techniczną.
Czy PPWR Państwa dotyczy?
Nie wiedzą Państwo, czy PPWR Państwa dotyczy? Albo jak podejść do przeprojektowania opakowań? Prosimy o kontakt. Omówimy Państwa asortyment i zaproponujemy kolejne kroki.
Uwaga: 90-dniowy termin nie wynika bezpośrednio z przepisów UE. Jest to raczej praktyczny parametr rynku dostaw i produkcji, z którym SALE pracuje od dawna. Artykuł podsumowuje publiczne informacje o PPWR na dzień publikacji. W ocenie sytuacji Państwa firmy pomoże indywidualna konsultacja.
